Գիտե՞ք, որ...
Ինչպես է մարդկությունը սովորել ատամ մաքրել
Մարդկության ողջ պատմության ընթացքում ատամների ու լնդերի առողջությունը կապվել է բերանի խոռոչի հիգիենայի հետ: Հավանաբար ատամների խնամքի առաջին հարմարանքը պետք է համարել հնագույն Էրթրուրիայի ու Եգիպտոսի դամբարաններում հայտնաբերված ծառի ճյուղերը, որոնցով հեռացվում էր ատամնանստվածքը:
Առաջին հատուկ պատրաստված ոսկյա ատամփորիչը հայտնաբերվել է Շումերում ու թվագրված է մ.թ.ա. 3000 թ:
Ասորական հնագույն բժշկական տեքստում նկարագրված է, թե ինչպես կարելի է ցուցամատին կտոր փաթաթել ու ատամները մաքրել: Իսկ մ.թ.ա. արդեն I հազարամյակում սկսել են ատամի փոշի օգտագործել, որը պատրաստված էր չեչաքարից ու բնական թթուներից (գինու քացախ կամ գինեթթու):
Բերանի խոռոչի հիգիենան կանոնավոր բնույթ է ստանում Հին Հունաստանում: Իսկ երբ Հունաստանը դառնում է Հռոմի գավառը, բերանի խոռոչի խնամքը դառնում է պարտադիր:
Արաբական աշխարհում հիգիենա հասկացությունը Մուհամեդի անվան հետ (մոտ 570 թ) է կապվում: Իսլամը սովորեցրել է հետևել ոչ միայն մտքի, այլև մարմնի մաքրությանը:
Բերանի խոռոչի հիգիենան հինդուսներին էլ է հատուկ եղել, քանի որ բերանը համարվում էր մարմին տանող դարպաս, ուստի այն պետք է բացարձակ մաքրության մեջ պահվեր:
Ճապոնական կղզիների բնակիչներին ատամի խոզանակին ու լարանին ծանոթացրել են բուդդայական հոգևորականները, որոնց կրոնը պահանջում է մաքրել ատամներն ու լեզուն ամեն առավոտ` աղոթքից առաջ: Ճապոնական «սամուրայի կոդեքսը» բոլոր մարտիկներին կարգադրում էր մաքրել ատամներն ուտելուց հետո թփերից պոկված թրջած ճյուղերով:
Եվրոպայում 1363-ին հայտնվել է Գի դը Շոլիակի գիրքը` «Վիրաբուժական արվեստի սկիզբը», որում մի առանձին գլուխ նվիրված էր բերանի խոռոչի հիգիենային: Այն բաղկացած էր 6 կանոնից, որոնցից մեկը ենթադրում էր ատամների մաքրությունը մեղրով, տաք աղով և քիչ քանակությամբ քացախով: Գի դը Շոլիակը համոզված էր, որ առողջ ատամները բարերար ազդեցություն են ունենում մարդու հոգեկան ու ֆիզիկական առողջության վրա: Ատամների քայքայման դեմ նա առաջարկել է նուռով, վայրի ձիթապտղով ու այլ բույսերով ողողումները, խորհուրդ է տվել պարբերաբար հեռացնել ատամնաքարերը:
Ատամի խոզանակի վերաբերյալ առաջին հիշատակումները եվրոպական գրականության մեջ հանդիպում են 1675-ին: Առաջին ատամնափոշիները պատրաստվում էին դեղատներում, հատուկ դեղատոմսերով, ապա արդյունաբերական արտադրություն մտան: Այդ փոշիների հիմքում կավիճ էր ու մագնիումի կարբոնատ:Դրանց ավելացվում էին մանրացված կամ տրորված դեղաբույսեր (եղեսպակ, դարչին ու մանուշակ):
14.10.2011 milen
06.02.2012
Կարդացեք նաև
Հեռախոսը` Բելլի ամենահայտնի հայտնագործությունը, նրան հարուստ դարձրեց: Բայց Բելիի գիտական աշխատանքների և գյուտերի մեծ մասը խուլ ու համրերի հաղորդակցման միջոցների կատարելագործմանն էր նվիրված: Նա դասախոսություններ...
03.03.2025
Շատերին է հետաքրքիր, թե ինչու են բժիշկները վիրահատարանում կրում ոչ թե սպիտակ, այլ՝ կանաչ կամ կապույտ համազգեստ: Պարզվում է համազգեստի գույնի ընտրությունը բավականին կարևոր նրբություն է...
11.05.2017
Գինու հետքն ու քրտինքից մնացած բծերը սպիտակ հագուստի «թշնամին» են համարվում: Որքան էլ ցանկանաք խուսափել գինու բծերի, քրտինքից մնացած հետքերի դեմ, պայքարն անիմաստ է: Այն ցանկացած պահի կարող է փչացնել ամենալավ...
11.01.2017
Ֆրանսիայում բացվել է աշխարհում առաջին ավտոմայրուղու երթևեկելի հատվածը, որը կառուցված է արևային վահանակներից:
Ինչպես հայտնում է ТАСС գործակալությունը, բացման արարողությանը ներկա է գտնվել երկրի էկոլոգիայի...
23.12.2016
Վաճառքի են հանվել եզակի ականջակալներ, որոնք կարող են թարգմանել օտար խոսքը մայրենիի՝ իրական ժամանակի ռեժիմում։ Waverly Labs ընկերությունը ներկայացրել է իր եզակի մշակումը՝ The Pilot «խելացի» ականջակալները...
12.12.2016
Նորարար գրիչը կարող է այնպես անել, որ գրելիս թույլ տրված սխալներն ու ջնջումները մեկընդմիշտ վերանան: Ինչպես ներկայացնում է Tech Insider-ը, գրիչը դա անում է ջերմության օգնությամբ: Նորարար սարքը ստացել է...
09.12.2016
Tech Insider-ը ներկայացնում է նորաստեղծ աշխատանքային ձեռնոցները, որոնք կարող են ցանկացած շինարարական աշխատանքի ժամանակ զերծ պահել մատները վնասելուց: Նորարար անվտանգության ձեռնոցներն անհավատալիորեն...
09.12.2016
Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միությունը հաստատել է Մենդելեևի աղյուսակի նոր 4 տարրերի պաշտոնական անվանումներն ու խորհրդանշանները, որոնք ներկայացվել են 113.115.117 և 118 թվերի ներքո...
05.12.2016
Գաղտնիք չէ, որ տևական ժամանակ նստելը վտանգավոր է առողջության համար ու կարող է մի շարք հիվանդությունների առաջացման պատճառ դառնալ: Երկար նստելու բացասական կողմի մասին, թերևս...
28.11.2016
Ճանապարհորդներից շատերն իրենց հետ բարձեր են վերցնում երկարատև թռիչքների ժամանակ ննջելու համար, սակայն դրանք միշտ չէ, որ հարմարավետ են լինում: Այս մասին գրում է Business Insider-ը և ներկայացնում նորարար...
25.11.2016
Խուտուտը ֆիզիկական բոլոր զգացողություններից, հավանաբար, ամենահանելուկայինն է: Ինչո՞ւ ենք ծիծաղում, երբ մեզ խուտուտ են տալիս: Մարմնի որոշ մասերն ինչո՞ւ են խուտուտի հանդեպ ավելի զգայուն, քան`...
24.11.2016
Որպես կանոն, տոնական ավանդույթները սկիզբ են առնում հին ծիսակարգերից։ Վառ օրինակ է ծննդյան օրը տորթի վրա շարված մոմերը փչելը և երազանք պահելը։ Ինչո՞ւ են մարդիկ նման կերպ վարվում...
02.11.2016
«Ինչու» և «ինչի համար» հարցերին պատասխանել է սրտաբան, սրտանոթային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԺԲՌՀ-ի բժշկական ֆակուլտետի հոսպիտալային վիրաբուժության բաժնի պրոֆեսոր Ալեքսեյ Զուդինը: Եվ այսպես, ի՞նչ «խոսքերով» է մեզ հետ խոսում մեր մարմինը...
24.10.2016
Littlebits ընկերության և MIT Media Lab լաբորատորիայի տնօրեն Այա Բդեյրը համարում է, որ 2030-ական թվականների երիտասարդության համար մասնագիտությունների 65%-ը դեռևս գոյություն չունի...
21.10.2016
Ամերիկյան Time ամսագիրն իր կայքում հրապարակել է բոլոր ժամանակների 50 ամենաազդեցիկ սարքերի ցուցակը: Նշվում է, որ ներառված սարքերը ոչ միշտ են առաջինը եղել իրենց տեսակի մեջ և ոչ միշտ են հասել...
21.10.2016
Fatal error: Uncaught mysqli_sql_exception: Data too long for column 'ip' at row 1 in /home/med-practic.com/public_html/classes/DatabaseManager_2.1.php:1148 Stack trace: #0 /home/med-practic.com/public_html/classes/DatabaseManager_2.1.php(1148): mysqli_stmt->execute() #1 /home/med-practic.com/public_html/classes/DatabaseManager_2.1.php(360): TableManager->queryInsert() #2 /home/med-practic.com/public_html/classes/flud_class.php(79): TableManager->doInsert() #3 /home/med-practic.com/public_html/classes/function.php(3700): Flud->addFludIp() #4 /home/med-practic.com/public_html/article_more.php(143): update_rating() #5 {main} thrown in /home/med-practic.com/public_html/classes/DatabaseManager_2.1.php on line 1148















Գիտական բժշկություն
Հիվանդություններ
Ավանդական բժշկություն
Առողջ ապրելակերպ
Կոսմետոլոգիա
Բժշկական իրավունք
Ալգորիթմեր, թեստեր
Թվեր, փաստեր, դեպքեր
Պատմական խրոնիկա
Աֆորիզմներ
Կարիերային սանդուղքով
Երեխա
Կին
Տղամարդ
Ռեյթինգային համակարգ